فـــــرو تــــــر از خــــاک زمیـــــــن

sayeh7 — Sun, 20 Dec 2009 15:10:02 GMT

هر وقت كه

از اين دنيا

از اين زندگي

خسته مي شوم

حسود مي شوم

آنقدر كه حتي

به بيل خسته ي مرد همسايه مان

حسودي مي كنم

به فكرهاي بزرگي كه در سرش مي پروراند

فكر دريدن زميني

سخت تر از زميني

كه امروز دريده است

گاهي اوقات

كوچه هاي گلشهر

آنقدر نجيب هستند

كه زير سنگيني قدمهايم

خم به ابرو نمي آورند

تكاني نمي خورند

گاهي هم آنفدر بي حيا

كه فقط

از بوي الكلي كه

از دهانم بيرون مي آيد

مست مي شوند

تلو تلو مي خورند

اين قرصها

كه يكي يكي

مرا مي خورند

گيج تر از آن هستند

كه درد مرا بفهمند

sayeh7 — Sat, 23 May 2009 19:03:40 GMT

خودسانسوري فقط ترس از دولت نيست

رضا قاسمي متولد 1328 در اصفهان است و در فرانسه اقامت دارد. رمان او به نام «همنوايي شبانه اركستر چوبها» اولين بار در سال 1996 توسط نشر «كتاب» در آمريكا به چاپ رسيده و نشر آتيه در سال 1380 آن را در ايران منتشر ساخته است. اين رمان امسال به مرحله‌ي نهايي جوايز ادبي «گلشيري» و «منتقدين مطبوعات» راه يافته و نيز از سوي هيات داوران جايزه‌ي «مهرگان ادب (پكا)» تحسين شده است.

نمايشنامه نويسي كه رمان نوشته است. چطور شد كه رضا قاسمي، همنوايي شبانه اركستر چوبها را به اين صورت نوشت؟

اين مثل بيان كردن خود در يك زبان ديگر است؛ زباني غير از زبان مادري، يا زباني كه معمولاْ با آن سخن مي گوئيم. در اين حالت، آدمي خود را ملزم مي كند كه با گرامر و با هنجارهاي زبان تازه سخن بگويد. پيش از همنوايي هم من كار ديگري نوشته ام كه در همين فضا مي گذرد: نمايشنامه‌ي «حركت با شماست مركوشيو». اما بعداْ احساس كردم بسياري چيزها هست كه امكان طرحشان در زبان نمايش نبوده و دريغ است اگر از اين فضا رماني نوشته نشود.

- اين سوال را از اين جهت پرسيدم كه همنوايي از چارچوبي بهره مي گيرد كه هميشه در نمايش ديده‌ايم. به عبارتي هر نمايشي از چند پرده تشكيل مي شود و هر پرده از چند صحنه.

اين نوع تقسيم بندي گمان مي كنم از موسيقي كلاسيك الهام گرفته شده باشد. يعني همان تقسيم بندي به موومان هاي مختلف. مي دانيد كه در نمايش هاي يونان باستان اين نوع تقسيم بندي ها وجود نداشته. برعكس، آنها اصرار سفت و سختي هم داشته اند به رعايت وحدت زمان و مكان. بعداْ، از قرن شانزدهم به بعد است كه هر نمايش به تناسب مكان به پرده هاي مختلف تقسيم مي شود و هر پرده، بر حسب زمان وقوع حوادث، به صحنه هاي مختلف. اعتقاد من اينست كه رمان تحت تأثير موسيقي و تآتر از اين نوع تقسيم بندي پيروي كرده. اما در «همنوايي شبانه...» استفاده ي من از اين نوع تقسيم بندي هيچ ربطي ندارد با مسئله ي زمان و مكان، بلكه از منطق ديگري پيروي مي كند: ريتم قرائت. خود اين امر، يعني دادن يک تعادل مطلوب به ريتم قرائت، از من انرژي زيادي برد. چون در تقسيم بندي فصل ها عوامل ديگري هم دخيل هستند كه نبايد به آنها لطمه اي مي خورد.

- اگر چه رمان يا هر اثر هنري ديگري نمايانگر موضوع و درون مايه اي است كه به خودي خود مستقل است، اما همنوايي را محدود مي كنند به ادبيات مهاجرت. بااين تقسيم بندي موافق هستيد؟

به هر حال، نمي توان انكار كرد كه اين رمان نه به لحاظ مضمون، نه به لحاظ نوع نگاه، و نه از نظر آزادي نويسنده در بيان مطلب، در هيچ كجاي ديگري جز در خارج از كشور نمي توانسته است نوشته شود.

- به هر حال آدم هاي داستان شما مهاجران ايراني هستند كه هر كدام دغدغه هاي خاص خودشان را دارند.

و نيز مهاجراني از كشورهاي ديگر؛ و از همه مهم تر حضور چند شخصيت فرانسوي. از كنار هم قرار گرفتن اين مجموعه ي متنوع است كه «همنوايي شبانه…» مي تواند از يك مسئله ي حاشيه اي و بومي فراتر رفته و به حوادث معنايي بدهد كه براي يك خواننده ي غير ايراني هم جذابيت داشته باشد.

- جالب است كه خواننده به خوبي خودباختگي آدم هاي همنوايي را درك مي كند.

البته من با اصطلاح خودباختگي موافق نيستم. اما از نام قضيه كه بگذريم تمام دشواري امر نوشتن در همين است كه نويسنده چطوري عمل كند كه مسئله ي خود و شخصيت هايش را بدل کند به يك مسئله‌ي عام.

- و چرا در يك جا؟ آيا نشان دهنده يك جامعه بشري هستند؟

خب اين خاصيت ميكروكوسم (Microcosme) است. اگر موضوعي امكان آنرا داشته باشد كه به يك ميكروكوسم (يا خرده جهان) بدل شود، و نويسنده هم اين هوشياري را داشته باشد كه چنين امكاني را كشف و از آن بهره برداري كند، خود به خود مكان و حوادث رمان اين امكان را پيدا مي كنند كه بدل شوند به طرح يك وضعيت بشري.

- ولي جامعه بشري كه همه اش اين نيست؟

بله همينطور است. ساختن يك ميكروكوسم به تنهائي كافي نيست. توانائي نويسنده در بهره برداري از امكانات اين ميكروكوسم هم يك طرف ديگر قضيه است. يعني نويسنده بايد بتواند تا نهايت كار برود و همه ي امكانات اين ميکروكوسم را استخراج كند. اينجاست كه دو عامل تخيل و دانش نويسنده حد و حدود خودشان را نشان مي دهند. و همه ي گرفتاري رمان ايراني هم در همين جاست. يعني نويسنده ي ايراني به نسبت همتای غربي اش از امكانات كمتري در اين دو زمينه برخوردار است. و تا مسئله ي فرهنگ در كل جامعه حل نشود، نويسنده ي ايراني همچنان در اين بخش ها لنگ خواهد زد. ما استعدادهاي درخشان كم نداريم. مشكلي كه داريم اينست كه همه ي اين نويسندگان از 18 ـ 20 سالگي به بعد است كه با جان كندن مي كوشند خودشان را با دنياي معاصر همپا كنند. ولي مگر مي شود آن فقر فرهنگي را كه در دوره ي كودكي و نوجواني به آن دچار بوده ايم و همچنان سايه اش بر كل جامعه گسترده است به اين سادگی ها جبران كرد؟ البته آن طرف قضيه را هم بايد ديد: نگاه كنيد به رمانهاي مشهوري كه توانسته اند يك ميكرو كوسم بسازند: «قصر» كافكا، «کوه جادو» توماس مان، «صد سال تنهائي» ماركز، «مهماني خدا حافظي» كوندرا... آيا همه ي اينها توانسته اند همه ي جامعه ي بشري را به تمامي بازبتابانند؟ و اصلاْ آيا همه ي اينها به يك اندازه توانسته اند از پس كار بربيايند؟ به هر حال، اگر رماني بتواند فقط يكي از سمت هاي هستي بشر را نقب بزند خودش كار مهمي است.

- اگر رضا قاسمي داخل كشور مي‌بود، آيا باز جرات مي‌كرد چنين شناختي از ايراني‌ها بدهد؟

اگر رضا قاسمي داخل ايران بود اصلاْ نمي توانست چنين نگاهي داشته باشد. چون اين نوع نگاه محصول فاصله گرفتن است از خود و از هويت خود به عنوان يك ايراني. مي دانيد بحران هويت هم مثل پارانويا بخشي است جدايي ناپذير از تبعيد و مهاجرت يا هر نوع كنده شدن از زمين اجدادي. اما اگر منظورتان از جرأت، جرأت در بيان مطلب است بايد بگويم نه. رسيدن به آزادي دروني و شكوفا شدن هويت فردي محصول نفس زدن در محيطي آزاد است و البته كاري طاقت فرسا روي ذهن و زبان خود . مي دانيد، خلاص شدن از سنت و عرف و پذيرفتن تفاوت خود با ديگري اصلاْ كار آساني نيست.

- دو نمايشنامه معماي ماهيار معمار و ماهان كوشيار كه من از شما خوانده ام، يك جوري آن ها را به شكل سمبليك از گذشته نوشته ايد، اما همنوايي خيلي رئال است از اين جهت.

اگر دسترسي داشتيد به كارهاي من مي ديديد كه من از همان ابتدا هم نويسنده اي رئاليست بودم(البته با دغدغه هاي شديد براي فرم هاي تازه). در آن دو نمايشنامه اي كه نام برديد به اين دليل سراغ افسانه ها و اسطوره هاي ايراني رفتم كه هرچه به روال هميشگي خودم مي نوشتم با ديوار مميزي برخورد مي كرد. و گرنه من حتا نمايشنامه‌ي «چو ضحاك شد بر جهان شهريار» را هم كه سال 1355 بر اساس شاهنامه ي فردوسي نوشته شده به صورت متني كاملاْ رئاليست نوشته ام. و اصلاْ يكي از دلايلي كه به آن جايزه دادند همين نوع برخورد با يك اسطوره بود.

- چاه بابل چطور؟ داستانش، ساختش و آدم هايش؟

چاه بابل هم به همين نحو. آنجا هم من دو فرشته دارم: هاروت و ماروت را به صورت دو تبعيدي آورده ام در پاريس امروز. منتها مثل هميشه كوشيده ام كه براي كارم فرمي تازه و ساختاري متفاوت ابداع كنم.

- نكته جالب توجه در همنوايي خلق يكي يكي شخصيت ها با ذهن سيال راوي است، اما احساس مي شود كه از صفحه‌ي صد يعني نيمه هاي داستان ، يك جور تكرار وجود دارد و توضيحات درباره شخصيت ها و موضوعاتي كه خواننده را خسته و كلافه مي كند. در چنين جاهايي ياد «اگر شبي از شب ها مسافري» نوشته‌ي ايتالو كالوينو مي‌افتادم.

من خودم هنوز «همنوايي شبانه...» را نخوانده ام. و نمي توانم بگويم حق با شماست يا نه. ولي واقعاْ مطمئنيد؟ چون من خودم به رماني كه از صفحه ي 100 به بعد «خسته و كلافه» كند نمره‌ي صفر هم نمي دهم.

- راستي تا يادم نرفته ، باز برگردم به همان سوال قاسمي نمايشنامه نويس كه هنوز ردپاي شما به عنوان يكي از اهالي تئاتر به وضوح به چشم مي آيد.

خب ببينيد، من تا همين 10 سال پيش خودم را شقه شقه كرده بودم بين چند ژانر هنري: نمايشنامه نويسي، كارگرداني، موسيقي... خب طبيعي است وقتي دست به كاري بزنم تجربه هايم در آن كارهاي ديگر هم به خودي خود منعكس مي شوند در اين يكي كار. من عشق بازي هم كه مي كنم يا حتا كارهاي خانه، مي بينم با ريتم دارم اين كار را مي كنم. و حتا با يك فرم خاص و در چهارچوب يك استروكتوري كه فكر مي كنم كمك مي كند بهتر كارم را انجام دهم.

- بااين حال هيچ چيزي در همنوايي، مطلق نيست. داستان را مي توان يك داستان نسبي گرا دانست، چرا كه راوي نظرات مطلقي نمي دهد.

بله، «همنوايي شبانه...»، همانطور كه بعضي از منتقدين هم به درستي اشاره كرده اند، اگر يك چيز داشته باشد كه اوريژينال است ابداع يك راوي غيرقابل اعتماد است. او سه بيماري دارد: «وقفه هاي زماني»، «خود ويرانگري»، و «بيماري آينه». هركدام از اين سه بيماري كافي است تا روايت او را زير سوال ببرد. تازه، علاوه بر همه ي اينها مبتلا به پارانويا هم هست! يعني ديگر نمي شود فهميد چقدر از اين ماجراها واقعي است يا زائيده ي وهم هاي او. تازه، هر بخش رمان هم خطاب به اشخاص مختلف است(مي دانيد آدم به بعضي ها راستش را مي گويد، به بعضي ها دروغ مي گويد تا خودش را نجات دهد، به بعضي ها طوري ماجرا را مي گويد كه همدرديشان را برانگيزد...) حالا اگر به همه ي اينها اين نكته را هم اضافه كنيم كه اين راويي از كل ماجرا دو روايت نوشته است كه يكي از آنها روايت تحريف شده ي ماجراست، آن وقت بايد پرسيد كل ماجرا( از جمله بخش فينال رمان) واقعيت است يا وهم راوي؟ هيچكس نمي تواند به اين پرسش پاسخي قطعي بدهد؛ از جمله خود من.

- از ديد شما داستان پست مدرن چگونه داستاني است و داستان مدرن و سنتي چگونه داستاني؟

ببينيد، حدود چهار قرن است كه رمان نوشته مي شود. تمام اين راه پيمائي عظيم و پر فراز و نشيب رمان نويسان را اگر بخواهيم خلاصه كنيم در مدرن و پست مدرن براستي چه چيزي را بيان كرده ايم؟ ما اگر همان محدوده ي اواخر قرن نوزده و اوائل قرن بيستم را هم بخواهيم در نظر بگيريم براستي چه وجه اشتراكي هست ميان كارهاي نويسندگاني مثل جويس، ويرجينياولف و پروست با رمان هايي كه در قرن نوزدهم نوشته مي شد؟ تازه تفاوت هاي كار خود اينها با هم مگر كم است؟ مثلاْ يکی از مؤلفه هائی که بعضی از منتقدان برای رمان پست مدرن در نظر می گيرند حضور نويسنده در رمان است. خب اين چه چيزی را تعيين می کند وقتی که ما در «دون کيشوت» هم که چهار قرن پيش نوشته شده حضور نويسنده را می بينيم؟ يا در «ژاک قضاقدری» که دو قرن پيش نوشته شده؟ ما اگر مهم ترين دغدغه ی پست مدرنيسم يعنی «واقعيت» را که از قضا دغدغه ی دائمی رمان نويسان هم بوده در نظر بگيريم باز به جائی نخواهيم رسيد. چرا که به يک معنا تاريخ رمان چيزی نيست مگر تاريخ دغدغه ی رمان نويسان برای جستجوی تعريف تازه ای از واقعيت.

- همنوايي را در كدام چارچوب قرار مي دهيد؟

من از چهارچوب نفرت دارم. از شنا کردن در جهت آب هم هيچ لذتی نمی برم. اگر به کارهای اوليه ام هم نگاه کنيد باز اين را می بينيد. «کسوف» را من در 17 سالگی نوشته ام. اين کار تحت تأثير کارهای بکت نوشته شده. آن موقع دوره ی فرمانروائی برشت بود و به طور کلی ادبيات متعهد. «نامه هائی بدون تاريخ از من به خانواده ام و بالعکس» هم که در 22 سالگی نوشته ام يک کار رئاليستی ـ امپرسيونيستی است که از نظر فرم و ساختار هيچ ربطی ندارد با آموزه های تآتری آن زمان. همين دغدغه برای شيوه های بيانی تازه را در اجرای اين کارها هم داشته ام. آنها که اجرای «نامه ها...» را ديده اند حتماْ يادشان هست، يک صحنه ی بگومگوی زن و شوهر را من ده دقيقه ی تمام توی تاريکی مطلق اجرا کرده ام. در اين مدت يک بار مرد سيگارش را روشن می کند و ما در پرتو شعله ی کبريت می بينيم که آنها پشت به هم توی رختخواب دراز کشيده اند، و يک بار هم زن سيگارش را روشن می کند. از اين لحظه به بعد فقط دو شعله ی سيگار که مثل چشم دو خروس جنگی است بگومگوی آنها را نمايشی می کند. اين کارها جسارت می خواست و هيچ ربطی نداشت با شيوه های تآتری مرسوم آن زمان. اما در واقع از جسارت نبود که اين کارها را می کردم. جستجوی شيوه های بيانی تازه تنها انگيزه ايست که شوق کار را در من برمی انگيزد.

- ببينيد طنازي، نسبي گرايي و اين ها در داستان شما از شاخصه هاي داستان پست مدرن است اما فكر مي كنيد چقدر عامه پسند هم شده است؟ از اين جهت عامه پسند كه به هر حال داستان پست مدرن آمده توي كوچه و خيابان و نقاش نقاشي هايش را آورده توي مردم. مجسمه ساز ، شاعر و بقيه همچنين كه با آدم هاي بيسواد -سواد كلاسيك البته منظور من نيست- هم بتوانند با اين آثار ارتباط برقرار كنند. ولي همنوايي اينطور نيست.

ببينيد، من در تمام عمرم نه به ايدئولوژي ها شيفتگي نشان داده ام نه به نظريه هاي ادبي و هنري. نه اينكه آدم خيلي هوشياري بودم، نه. علتش همان ترديدي است كه از ابتدا در خميره ي من بوده. در هركدام از اين مكاتب فلسفي و نظريه هاي هنري پاره اي از حقيقت هست، نه همه ي حقيقت. محض اطلاع اينها را مي خواندم و دنبال مي كردم، اما هنگام نوشتن فقط به نداي دروني خودم گوش مي دادم. چوب اين رفتار را هم خورده ام. تصورش را بكنيد، در همان اواخر دهه ي چهل و اوائل دهه ي 50 كه فضاي ايران شديداْ سياست زده بود، من نه تنها اهل «ادبيات متعهد» نبودم بلكه در نقدهايي هم كه مي نوشتم از امثال بكت و پيتر هاندكه ستايش می كردم. و اما برگرديم به سؤال شما. راست است كه پاره اي مشخصات هنر «پست مدرن» در «همنوايي...» هست. اما نمي دانم چرا بعضي دوستان ما در ايران فكر مي كنند گاري را بايد جلوي اسب بست. نويسنده كه نبايد بر اساس نظريه هاي اين و آن اثرش را بنويسد. آقاي ليوتار كتاب «وضع پست مدرن» را در 1979 مي نويسد. در حاليكه بكت كارهاي اساسي اش را در دهه ي 60 نوشته است. حالا بعضي از منتقدان مي گويند كارهاي او پست مدرن است. خب بگويند. آقاي بكت كار خودش را مي كرده. دنبال اينها كه راه نيفتاده! يا حالا «ادبيات چند صدايي» مد شده در ايران (من اميدوارم فرصتي پيش بيايد تا نشان بدهم كه اصلاْ قضيه چقدر از بيخ و بن سوء تفاهم است). خب، آقاي داستايفسكي كه راه نيفتاده دنبال آقاي باختين تا رمان چند صدايي بنويسد! قضيه برعكس بوده. يعني باختين نظريه اش را از كار داستايفسكي استخراج كرده. كار هنرمند جستجوي شيوه هاي تازه ي بياني است. حالا اگر منتقدين دوست دارند نويسندگان و هنرمندان را چندتا چندتا در يك كشو جا بدهند، خب بدهند. بالاخره ما به مغازه ي عطاري هم احتياج داريم.

- بعضي جاها اطلاعات شخصي راوي خيلي توي ذوق مي زند. وقتي كه در اول داستان با شروعي خيره كننده نظراتش را درباره‌ي زن مي دهد يا زبان يا مسائل مذهبي و يا… همنوايي انگار شده كلمات قصار آقاي رضا قاسمي.

تولستوي آناكارنينا را اينطور شروع مي كند: «همه ي خانواده هاي نيكبخت شبيه يكديگرند، اما شكل سيه بختي هر خانواده اي مختص به خود آنست». آيا اين كلمات قصار است؟ من به اين مي گويم تفكر. دعوا كه بر سر اسم نداريم. شما اگر دلتان خواست بگوئيد كلمات قصار. خب، اين وضع تولستوي است كه تازه به شاخه ي رمان ـ تفكر هم تعلق ندارد. چون نويسندگان اين نوع رمان ها (اگر مثل تولستوي اهل تفكر باشند) تمام تلاششان اين است كه تفكر را ببرند در بك گراند كار و پنهان كنند در طرح داستان. حالا اگر كسي به نوشتن رمان ـ تفكر تعلق خاطر دارد (كه همنوايي هم تا حدي متعلق است به اين شاخه از رمان) به نظر شما نبايد كارش جا به جا مشحون باشد از تفكر (يا به قول شما كلمات قصار)؟

- اما فكر نمي كنيد كه اين از قالب داستان زده است بيرون؟

اگر كسي تعصب داشته باشد كه رمان يعني فقط همان نوعي كه تولستوي يا فلوبر مي نوشت، چرا، همه ي اين فكرها زيادي اند و بيرون از چهارچوب رمان. اما از حالا به شما بگويم كه اگر قرار باشد از اين بابت مجازات بشوم همبندان زيادي خواهم داشت: از اشترن و ديدرو بگير تا خيل عظيمي از نويسندگان فعلي مثل كوندرا، رشدي، شاموازو و هوئلبک.

- همنوايي پراست از گره افكني درباره زندگي راوي، رعنا، سيد و پروفت، فاوست مورنائو و ميم الف ر.

مشكل دوتا شد. رماني كه «پر است از گره افكني» چطور ممكن است «از صفحه ي 100 به بعد خواننده را خسته و كلافه كند»؟ شما داريد مرا مجبور می کنيد که بروم و هر طور شده اين رمان را بخوانم. اما بدانيد که برای من هيچ عذابی بالاتر از خواندن کتاب های خودم نيست.

- راوي دارد با نكير و منكر حرف مي زند. آيا راوي شخصيتي مذهبي پيدا كرده يا اين كه او نمادي است از همه ايرانيان؟

از قضا راوي مذهبي نيست. اگر بود حداقل مي دانست كه شب اول قبر محاكمه اي در كار نيست. فقط بيلان كار آدم را مي دهند دستش، همين. بعد حالا بايد صبر كند تا صور اسرافيل را بدمند، بعد هم يك پل صراطي هست از مو باريكتر و از شمشير تيزتر( كه من فكر نكنم كسي سالم برسد آنطرف). تازه اگر هم قرار به مجازاتي باشد(يعني سر و كار آدم بيفتد به جهنم و قيف و اين حرف ها) ديگر كسي را برنمي گردانند به اين دنيا. چون تناسخ مال بودائي هاست نه مسلمانان. پس همه ي اين تصورات مغشوش راوي از شب اول قبر برمي گردد به فاصله گرفتن او از گذشته اش و آن تربيت مذهبي اش. بنا بر اين هيچكدام اينها نه دليل مذهبي بودن اوست نه لامذهب بودنش. تازه اگر لامذهب هم باشد مي گويند اگر كسي بي دين بشود تازه سه نسل طول مي كشد تا اعقابش از همه ي تأثيرات مذهبي آزاد بشوند(تازه اگر اعقابش هوس نكنند دوباره مذهبي بشوند).

- رضا قاسمي چقدر خود راوي است؟ چون خواننده يك جاهايي انگار دارد خود-زندگينامه شما را مي‌خواند، مثل فصل دوم / يك سطح نقره اي محو.

من همينقدر مي دانم كه راوي حقه باز اين رمان يك جايي آن اواسط كار معلوم مي شود اسمش يدالله است. اما اگر مي دانستم فاميلش چيست ادعاي خسارت مي كردم و از او به خاطر لطمه زدن به حيثيت و آبروي خودم شكايت مي كردم. چون حتماْ يادتان هست كه فاوست مورنائو به او مي گويد: «تأييد می کنيد که اين يادداشت ها مربوط به کتابی است با نام «همنوايی شبانه ارکستر چوب ها» که شما با امضايی دروغين منتشر کرده ايد؟». البته آنها بيش از اين قضيه را باز نمي كنند، اما خب معلوم است اين آقا يدالله جاعل كتابش را به نام جعلي رضاقاسمي چاپ كرده.

- طي اين سال ها مي توانم با اطمينان بگويم كه بايك داستان عريان روبه رو شده ام. با توجه به محدوديت هايي كه به هر حال در ايران وجود دارد، آيا آنچه در ايران چاپ شده، اصل متن است، بي هيچ كم و كاستي؟

عرض كردم، من هنوز اين رمان را نخوانده ام. اما با اعتماد به حرف ناشرم می توانم بگويم که اين متن عيناْ همان متن خارج از كشور است. فقط در صفحه 163 کتاب (فصل پنجم، سطر 3) يک عددی هست که نقش کليدی دارد در ساختار همنوايی شبانه ولی متاسفانه هنگام حروفچينی مجدد کتاب به اين نکته توجه نشده. نوشته شده : « اريک فرانسوا اشميت... کتابی را که روی ميز بود برداشت و لای صفحه ی 199... را باز کرد». اين عدد 199 مربوط است به چاپ همنوايی در آمريکا. در اينجا بايد به جای 199 نوشته می شد 163 .

- وقتي داريد مي نويسيد بويژه داستاني چون همنوايي را، در درجه اول چقدر با خودسانسوري مواجه هستيد؟

مي دانيد خود سانسوري كه فقط از ترس دولت نيست! نويسنده ي ايراني وقتي مي نويسد بايد از زنش(يا شوهرش) بترسد، از پدر و مادرش بترسد. بايد ملاحظه ي آبروي خود و فاميل و طايفه و عشيره اش را بكند. اين فهرست تا بخواهي دراز است. تا وقتي مسئله ي فرديت در جامعه ي ما حل نشود، اگر سانسور دولتي هم برداشته شود باز خودسانسوري تا حدي باقي خواهد ماند. نمي دانم «سنگي بر گوري» آل احمد را ديده ايد؟ من هيچ وقت به كارهاي او علاقه اي نداشته ام اما اين كتاب شاهكار اوست و يكي از درخشانترين متن هاي داستاني ما. چرا؟ چون اين متن را كه در سال 1342 نوشته به قصد انتشار ننوشته. يا دست كم قصد انتشارش را در زمان حيات خود نداشته(حالا هم در داخل به آن اجازه ي انتشار نداده اند). نتيجه؟ آل احمد به طرزي شجاعانه، صادقانه و بيرحمانه تصويري واقعي از خودش ارائه داده. در حالي كه مردم ما و حكومت تصويري كه از يك هنرمند دارند تصوير قديس است. و آل احمد در اين كتاب خود واقعي اش را نشان مي دهد. تصويري كه سخت خاكي است، پر از تناقض، درماندگي و بيچارگي؛ و هيچ ربطي به تصوير مصادره شده ي او ندارد.

- رضا قاسمي به عنوان يك شهروند و نه به عنوان يك نويسنده تا آنجا كه من شنيده‌ام يك آدم جدي، منظم و حتي مي توان گفت محافظه كار است. در داستان اما يك رندي و شيدايي ديده مي شود كه كمتر در داستان هاي فارسي وجود دارد.

منظم؟ گمان نکنم. اما در مورد محافظه کاری کاملاْ درست است. اينقدر محافظه كارم كه گاهي خودم هم حالم از خودم بهم مي خورد. اما به عنوان يكي از تناقض هايم بايد بگويم در عين محافظه كاري سخت صريح اللهجه ام. و اگر از كاري بدم بيايد هيچ ابائي ندارم كه نظرم را بي رودربايستي بگويم(حالا مي فهميد چرا اينقدر دشمن دارم؟). اگر هم از كاري خوشم بيايد،حتا اگر نويسنده اش دشمن من باشد، اجتناب نمي كنم از ستايشش (حالا مي فهميد اين يكي دو نفري كه مرا دوست دارند براي چيست؟) اما اگر رمان همنوايي تصوير ديگري از مرا به شما نشان مي دهد علتش را بايد در زبان جست. مي دانيد، نوشتن يك جور تبعيد از خود است. شما بايد خلع يد بكنيد از خودتان. شما دلتان مي خواهد كه قاعده ي بازي را خودتان تعيين كنيد. اما اگر زبان برايتان ابزار نباشد، اگر با او مثل موجودي زنده رفتار كنيد كه ظرافت ها و راز و رمزهاي خاص خودش را دارد، آنوقت دو نفري كار را به پيش خواهيد برد. مثل شطرنج؛ يك حركت شما مي كنيد يك حركت زبان.

- مي گويند رضا قاسمي پرخاشگر و عصبي مزاج است، ولي طنز همنوايي، طنز گزنده است در شناخت هايي كه مي دهد. مثلا مقايسه زن مدرن با اتومبيل.

آه اگر بدانيد چقدر دشمن براي خودم تراشيده ام با اين پاراگراف! مي دانيد، در زمان شاه يك قشرهائي بودند كه نمي شد با آنها شوخي كرد. مثلاْ نظاميان. جلوي «آرامش در حضور ديگران» تقوايي را هم به همين علت گرفتند(اگر اشتباه نكرده باشم). حالا، بعد از انقلاب، نه فقط با نظاميان و روحانيون بلكه با زنان هم نمي شود شوخي كرد. بعد مي گويند چرا فرهنگ ما همه اش شده است گريه و زاري. اي زنان عزيز آزاده ي معترض! لطفاْ يكبار بدون عصبانيت آن پاراگراف را دوباره بخوانيد، ببينيد هيچ قطعيتي در آن كلام هست؟ همه ي آنچه به زن مدرن نسبت داده شده، به زن سنتي هم تسري داده شده. بعد هم كه گفته شده كه استثنا هم دارد(عين جمله اين است: بی گمان زناني هم بودند كه در يكي از دو منتها اليه اين طيف ايستاده بودند). تازه فعل جمله هم ماضي است؛ يعني يكبار ديگر قطعيت كلام درهم شكسته شده!

- چرا ميم الف ر؟ من البته خواندمش مار. باتوحه به آن نگاه اساطيري كه به مار و زن و ميوه‌ي ممنوع وجود دارد.

باور كنيد خودم هم نمي دانم. برويد از آن نفر دومي كه با من اين رمان را نوشته است بپرسيد.

- اما ديده ام كه رعنا را لكاته و ميم الف ر را اثيري ديده اند. حالا واقعا چنين تقسيم بندي هايي وجود داشته است براي خود شما؟

واقعاْ؟ شايد يک وقتی هيزم تری به آنها فروخته ام. ولی اگر واقعاْ چنين کاری کرده اند چرا زنان فمينيست نمي روند يقه ي آنها را بگيرند؟ يعني به همين راحتي سر چهار پنج زن ديگر اين رمان را زير آب كرده اند؟ آخر، براي آنكه رعنا لكاته باشد و ميم الف ر زن اثيري، بايد هيچ زن ديگري در اين رمان نباشد(مثل بوف كور). آخر چطور دلتان مي آيد سر زناني مثل خاتون يا ماتيلد يا زن راوي يا حتا بنديکت را زير آب بكنيد؟ زن ستيزي هم حدي دارد!

- به نظر من البته از نظر رضا قاسمي نويسنده، رعنا و ميم الف ر يكي هستند.

باور كنيد راوي و پروفت و سيد و بنديكت هم يكي هستند. لطفاْ كمي گوشتان را بياوريد جلوتر. تازه، همه ي اينها هم خود من هستند.

- يك كينه‌اي در خلال كلمه هاي همنوايي موج مي زند. انگار از ايراني بودن تان عصباني هستيد؟

آه اين ديگر فاجعه است! كينه؟ تو را به خدا مرا مجبور نكنيد بنشينم و مزخرفات خودم را دوباره بخوانم. مي دانيد، رمان هيچ مناسبتي ندارد با كينه. شما فكر مي كنيد اگر آدم كسي را دوست دارد بايد اگر طرف كچل هم بود به او بگويد زلفعلي؟

- در صفحه 18 كتاب شما آمده است: "فاوست مورنائو مستقيم به چشم هايم خيره شد: پنج ميليارد و نيم آدم روي زمين زندگي مي كنند، گمان مي كنيد چه تعدادش به زبان گه شما حرف مي زنند؟ سي ميليون؟ پنجاه ميليون؟ شصت ميليون؟" سوال من اين است كه واقعا اين زبان اين طور است كه مورنائو مي‌گويد يا چنان كه جمالزاده گفته، شكر؟

والا اين دعوايي ست بين آن دو نفر. بهتر است ما خودمان را داخل نكنيم. حالا راوي خريت كرده اسم آن يكي را مسخره كرده، آن يكي هم به تلافي زبان اين يكي را مسخره كرده. بيكاريم خودمان را با يك مشت لات و لوت درگير كنيم؟

- پس چرا خود شما همنوايي شبانه اركستر چوبها را به زبان فرانسه –جايي كه هستيد- ننوشتيد؟ ببينيد من وقتي داستان زيباي راوي شب نوشته رفيق الشامي نويسنده سوري را كه به آلماني مي‌نويسد، خواندم ، كاملا احساس كردم كه دارم يك داستان عربي، سوري و حتي دمشقي را مي خوانم. - اگر چه جالب است كه اين كتاب تاكنون به زبان عربي ترجمه نشده است- شما به هر زبان كه بنويسيد به هر حال آدم ها و فضا و موضوع شما ايران و ايراني است.

به اين مي گويند يك پرسش بنيادين. ببينيد، من قبلاْ نظر خودم را در باره ي زبان گفتم. حالا، اضافه مي كنم كه براي آنكه آدم بتواند دونفري رمانش را بنويسد يك شرايطي بايد فراهم باشد: اول از همه آدم بايد قلم داشته باشد. اين يك موهبت است. همه مي توانند بنويسند، اما هر كسي نمي تواند نويسنده بشود. نويسنده كسي است كه قلم داشته باشد. يعني يك چيزي مثل الكتريسيته همينطور لاي سطرهايش بدود و خواننده را سحر كند، حتا اگر چيزي كه مي نويسد چيز چندان مهمي نباشد. اگر اين شرط مهيا بود آنوقت تازه نويسنده بايد بنشيند به خواندن و نوشتن و كلنجار رفتن با زبان؛ آنقدر مرارت بكشد تا اين زبان جهان پر رمز و راز خودش را بر او آشكار كند. خود اين يعني ده پانزده سال كار! تازه به شرط آنكه زباني كه با آن مي نويسد زبان مادريش باشد. من وقتي پايم به پاريس رسيد 38 ساله بودم، يعني همه ي آن مرارتي را كه بايد مي كشيدم كشيده بودم (يا گمان مي كنم كشيده بودم). حالا اگر شروع مي كردم به نوشتن به زبان فرانسه اين فقط يك معنا مي توانست داشته باشد: دور ريختن آن ثروت (زبان مادري)، و نوشتن يكنفره. حتا بدتر از آن! چون وقتي شما با جهان پر رمز و راز يك زبان آشنا نيستيد نه تنها محروميد از همكاري يك نويسنده اي كه پا به پايتان مي آيد بلكه اين زبان تازه(در اينجا فرانسه) خودش مي شود غل و زنجيري به دست و پايتان. من بارها درستي اين جمله ي ويتگنشتاين را با تمام گوشت و پوستم لمس كرده ام كه «مرزهاي زبان من همان مرزهاي جهان من است». من 53 سال است فارسي زبانم ولي فقط 16 سال است كه زبان فرانسه را مي شناسم. بايد ديوانه باشم كه مرزهاي جهان خودم را ناگهان تا اين حد تقليل بدهم.

عکس

sayeh7 — Tue, 12 May 2009 05:47:18 GMT

عکس ، بیوگرافی و بخشی از آثار نویسندگان معاصر ایران

sayeh7 — Wed, 29 Apr 2009 18:48:18 GMT

جی‌.جی. بالارد درگذشت

«جیمز گراهام بالارد» نویسنده‌ی انگلیسی رمان‌های «امپراتوری خورشید» و «تصادف» نوزده آوریل بر اثر سرطان پیشرفته‌ی پروستات در هفتاد و هشت سالگی آرام گرفت. «جی‌.جی‌. بالارد» از پایه‌گذاران به‌نام موج ‌نوی ادبیات علمی تخیلی سال‌های ۱۹۶۰ محسوب می‌شود و جایگاه ویژه‌ای در ادبیات داستانی نیم‌قرن گذشته‌ی کشور انگلستان دارد. وی ابتدا در سالیان ۱۹۶۰ و به‌خاطر نوشتن داستان‌های علمی تخیلی نزد علاقه‌مندان این ژانر ادبی محبوبیت یافت اما پس از آن به نویسنده‌ای آوانگارد تبدیل شد و به هنرهای تجمسی و پاپ آرت و سوررئالیسم علاقه نشان داد. بالارد بعدها در سال ۱۹۸۴ با نوشتن رمان پرفروش «امپراتوری خورشید» شهرتی جهانی یافت و سالیان بعد از آن با اقتباس سینمایی «دیوید کراننبرگ» از رمان «تصادف» و همچنین ساخت فیلم «امپراتوری خورشید» توسط «استفن اسپیلبرگ» جایگاه مهم‌تری پیدا کرد. جی‌.جی‌. بالارد به خلق دنیای داستانی تازه‌ای در ادبیات جهان معروف است که آن را «بالاردین» نام داده‌اند.

بالارد به سفرکردن علاقه‌ی چندانی نداشت و سالیان زیادی از عمر خود را در خانه‌ی کوچی در منطقه‌ی شپرتون انگلستان سپری کرد. بالارد برخلاف چهره‌ی ترسناک و موزی‌اش شخصیتی گوشه‌گیر داشت و به ندرت در فستیوال‌ها و برنامه‌های ادبی شرکت می‌کرد. جیمی بالارد ۱۵ نوامبر سال ۱۹۳۰ در شلوغ ترین شهر کشور چین یعنی شانگهای به‌دنیا آمد. پدرش «جیمز» و مادرش «ادنا» در سال ۱۹۲۹ از منچستر انگلیس به شانگهای چین مهاجرت کرده بودند تا پدر بالارد در آنجا کارخانه‌ی موزاییک‌سازی راه‌اندازی کند. جیمی بالارد قسمت زیادی از کودکی و جوانی خود را در چین گذراند و همچنین حمله‌ی ژاپن به چین را از نزدیک دید. وی به همراه خانواده‌اش از سال ۱۹۴۳ تا ۱۹۴۵ مجبور شد در اردوگاهی جنگی زندگی کند و بعدها ماجراهای این سال‌های عمر خویش را درون‌مایه‌ی رمان معروف «امپراتوری خورشید» قرار داد.

وی پس از سال‌های اقامت در اردوگاه جنگی برای نخستین بار به انگلستان رفت تا با وطن پدری و مادری‌اش آشنا شود. بالارد تحصیلات دانشگاهی خود را در رشته‌ی پزشکی در «کینگز کالج» دانشگاه کمبریج شروع کرد اما دو سال بعد آن را نیمه رها کرد و به نوشتن روی آورد. وی بعدها به توصیه‌ی پدرش راهی دانشگاه لندن شد تا زبان و ادبیات انگلیسی فرا بگیرد اما آن را نیز نیمه‌رها کرد تا تحصیلات آکادمیک مانع پیشرفت ادبی‌اش نشود. روزنامه‌ی گاردین سه رمان «دنیای غرق‌شده»، «تصادف» و «مردم هزاره» را از بهترین آثار بالارد معرفی می‌کند اما «امپراتوری خورشید» نیز از آثاری‌ست که اغلب منتقدان ادبی بر اهمیتش اتفاق نظر دارند. «امپراتوری خورشید»، «برج» و «ساحل پایانی» با ترجمه‌ی خوب «علی اصغر بهرامی» از داستان‌های خواندنی بالارد به زبان فارسی‌ هستند.

sayeh7 — Thu, 02 Apr 2009 18:03:18 GMT

وقتی اسم تو را زمزمه می کنم

آسمان ِ ابری

سبز می شود

پنجره

آغوش اش را

ُپر از نسیم و نور می کند

گنجشکها

به حیاط خانه می آیند

و ترانه می خوانند

برای گلهای گلدان

درختها

برای عاشق کردن باد

لباسی از شکوفه می پوشند

وقتی اسم تو را زمزمه می کنم

خورشید

به احترامت

از روی شانه های کوه

بلند می شود

تقدیم به دوست عزیزم حسین رضایی

بی تو

استکانهای خالی را

که نگاه می کنم

گلویم

از خاطره ی چا ی هایی که

با تو خورده بودم

می سوزد

خدا نکند که روزی

خسته و شکسته

شبیه شعری گم شده از من

بیایی

من مرده باشم

و تو

با بوسه ای

روی سنگ قبرم را

امضاء کنی

sayeh7 — Wed, 01 Apr 2009 11:18:18 GMT

sayeh7 — Fri, 06 Mar 2009 06:59:18 GMT

ده واقعه‌ی مهم ادبی سال ۲۰۰۸

اهدای نوبل ادبیات به «ژان ماری گوستاو لوکلزیو»

«ژان ماری گوستاو لوکلزیو» نویسنده‌ی شصت‌وهفت ساله‌ی‌ فرانسوی پس از بیست و دو سال کشور فرانسه را باری دیگر به صحنه نوبل ادبیات کشاند. «لوکلزیو» در حالی معروف‌ترین و گران‌ترین جایزه ادبی سال را از آن خود کرد که منتقدان آمریکایی و اروپایی دم از «مرگ فرهنگ و ادبیات فرانسه» می‌زدند. «لوکلزیو» هنگام اعلام برنده نهایی نوبل در منزل خود در شهر پاریس به سر می‌برده و مشغول خواندن رمان «دیکتاتور غم‌ها» نوشته «استیگ داگرمن» نویسنده سوئدی بوده و خبر را از زبان همسرش شنیده است. آکادمی «لوکلزیو» را «نویسنده سبک‌های جدید، ماجراجویی‌های شاعرانه، اشتیاق و کشش جسمانی و کاشف بشریت در وانفسای تمدن حکم‌فرما» توصیف کرد و او را بخاطر نوشتن رمان‌ «بیابان» ستود.

به اعتقاد منتقدان ادبی جهان آکادمی نوبل هر ساله با اعلام برنده نهایی خود موجب شگفتی جهانیان می‌شود و امسال نیز اهدای نوبل به «لوکلزیو» از این جهت همگان را شگفت‌زده کرده که این نویسنده پرآوازه فرانسوی هیچ فعالیت سیاسی و غیرادبی آشکاری در کارنامه چهل و پنج ساله نویسندگی خود ندارد. اهدای نوبل ادبیات به «لوکلزیو» بازتاب‌های گسترده‌ای در میان رسانه‌های ادبی جهان داشت اما آمریکایی‌ها به خاطر اظهارات «هاروس اینگدال» دبیر آکادمی نوبل درباره‌ی وضعیت منفعل امروز ادبیات آمریکا، از پوشش خبری این واقعه سر باز زدند و سطحی به آن پرداختند.

درگذشت «محمود درویش» شاعر صلح‌طلب فلسطینی

درگذشت «محمود درویش» شاعر فلسطینی که از شهرت جهانی خوبی برخوردار بود در تمام رسانه‌های مهم ادبی جهان بازتاب گسترده‌ای داشت. درگذشت وی همچنین فلسطینیان را به سه روز عزای عمومی کشاند و رئیس‌دولت خودگردان و دیگر دولتمردان این کشور را به ادای احترام به وی واداشت. «محمود درویش» که برای انجام عمل قلب در بیمارستان هوستون تگزاس آمریکا تحت مراقبت‌های پزشکی بود پس از عمل قلب دچار حمله قلبی شد و چشم از جهان فروبست. «درویش» در حالی جهان را ترک گفت که ساعتی پیش از عمل خود شعری به نام «مرگی که شکستش دادم!» را در بستر بیماری سروده بود.

«محمود درویش» سال‌ها علیه جنایات اسرائیل در فلسطین شعر سرود و به همین خاطر مجبور به ترک وطن شد. «درویش» آن‌قدر در جهان از محبوبیت خوبی برخوردار بود که رسانه‌های آمریکایی نیز درباره‌اش نوشتند: «محمود درویش نمادی از مشکلات فلسطین اشغالی است و به همین خاطر موضوعاتی چون تبعید و مبارزه جایگاه خاصی در اشعارش دارد. وی در سال ۱۹۸۸ به طور نمادین بیانیه آزادی فلسطین را سرود.» «محمود عباس» رئیس دولت خودگردان فلسطین نیز درگذشت این شاعر فلسطینی را این ‌طور توصیف کرد: «مرگ وی جای خالی‌ای در فرهنگ، سیاست و زندگی ملی کشور فلسطین است. کلمات قادر به ابراز ناراحتی قلبی ما از درگذشت وی نیستند.»

درگذشت «سولژنیتسین» نویسنده‌ی نوبلی روسیه

«الکساندر سولژنیتسین» تولستوی زمان حال ادبیات معاصر کشور روسیه لقب داشت و عمده شهرت خود را مدیون دو کتاب «مجمع‌الجزایر گولاک» و «یک روز از زندگی ایوان‌دنیسویچ» بود. وی از مخالفان سرسخت رژیم کمونیستی شوروی سابق بود و به همین خاطر سال‌های زیادی از زندگی خود را نیز در تبعید گذراند. «سولژنیتسین» همانند میلیون‌ها تن دیگر از هموطنانش، سال‌های بسیاری از عمرش را در زندان‌های شوروی گذارند و همین موضوع را دستمایه‌ی نگارش بسیاری از داستان‌هایش قرار داد.

حضور چهره‌های سیاسی کشور روسیه از جمله «دیمیتری مددوف» رئیس‌جمهور این کشور در مراسم تدفین «سولژنیتسین» درگذشت وی را از اهمیت زیادی در رسانه‌های جهان برخوردار کرد. «سولژنیتسین» به خاطر سال‌ها سختی و همچنین نگارش رمان‌‌های «مجمع‌الجزایر گولاگ» و «یکی از روزهای زندگی ایوان دنیسوویچ» در سال ۱۹۷۰ جایزه ادبی نوبل را از آن خود کرد. وی در سال ۱۹۷۴ از شوروی سابق اخراج شد تا آنکه «میخائیل گورباچوف» آخرین رهبر کمونیست روسیه در سال ۱۹۹۰ بار دیگر او را شهروند روسیه کرد. پس از درگذشت «سولژنیتسین» تا به امروز مهم‌ترین خیابان روسیه به نام وی شده و به تازگی نیز سایتی درباره زندگی و آثار وی تاسیس شده است.

درگذشت «آرتور سی کلارک» خالق «اودیسه فضایی»

درگذشت «آرتور سی‌کلارک» استاد داستان‌های «علمی تخیلی» جهان که بیشتر به‌خاطر رمان «۲۰۰۱: اودیسه فضایی» در میان علاقه‌مندان کتاب و ادبیات شهرت داشت در آخرین روزهای پایانی سال ۱۳۸۶ بازتاب زیادی در ایران نداشت اما از مهم‌ترین وقایع ادبی سال ۲۰۰۸ به حساب می‌آید. «کلارک» به علت ناتوانی جسمی از دهه‌ی ۶۰ بر روی ویلچر بود و در نهایت نیز بر اثر عارضه تنفسی درگذشت. وی با وجودی که داستان‌نویسی را از جوانی شروع کرده بود اما اولین بار در سال ۱۹۶۸ بود که با داستان کوتاه «نگهبان» به شهرت رسید.

ساخت فیلم «۲۰۰۱: اودیسه فضایی» ساخته «استنلی کوبریک» بر اساس رمان «کلارک» نیز وی را به یکی از اساتید ژانر «علمی تخیلی» در دنیا تبدیل کرد. «کلارک» پیش از این رمان نیز در کتاب‌های دیگر به پیشرفت‌های تکنولوژیکی بشر اشاراتی کرده بود که در ابتدا مورد توجه کارشناسان قرار نگرفت اما بعدها توجه همگان را به خود جلب کرد. وی همچنین به خاطر رمان «اودیسه فضایی» به عضویت افتخاری سازمان هوافضای آمریکا «ناسا» در آمد اما وی بیشتر از هر کاری نویسندگی را می‌پسندید. رمان «آخرین تئوری» نیز آخرین کتاب «کلارک» است که پس از مرگ وی راهی بازار کتاب آمریکا شد.

اهدای «بوکر ادبی» به «آراویند آدیگا» نویسنده‌ی هندی

موسسه‌ی بوکر سال ۲۰۰۸ دو جایزه اهدا کرد. اولین آن «بهترین بوکرها» بود که به مناسبت چهلمین سال فعالیت این جایزه ادبی به «سلمان رشدی» برای رمان «بچه‌های نیمه‌شب» اهدا شد و دیگری جایزه سالانه «بوکر ادبی» بود که به «آراویند آدیگا» نویسنده سی‌وسه ساله‌ی‌ هندی رمان «ببر سفید» تعلق گرفت. «آدیگا» در حالی این جایزه معتبر اروپایی را از آن خود کرد که تازه پا به عرصه‌ی نویسندگی گذاشته بود و «ببر سفید» نخستین رمانش به حساب می‌آمد. آدیگا همچنین سومین نویسنده‌ی تاریخ بوکر است که به‌خاطر نخستین رمانش این جایزه معتبر را برده.

«آراویند آدیگا» ۲۳ اکتبر سال ۱۹۷۴ در «ماداراس» هند به‌دنیا آمده اما در کشور استرالیا بزرگ شده و در دانشگاه کلمبیا و سپس در دانشگاه آکسفورد تحصیل کرده است. وی نویسندگی را با روزنامه‌نگاری برای چندین و چند نشریه از جمله «تایم» شروع کرد. رمان «ببر سفید» داستان پسری به نام «بالرام هالوای» است که پدرش سال‌ها در کشور هند کالسکه‌کش بوده است. «بالرام» اما در زندگی خود تصمیم گرفت تا شغل پدر را ادامه ندهد و پیشرفت کند و چا‌ی‌فروش قهاری شود اما در این راه به دغل‌بازی و دروغ‌گویی می‌افتد و منافع خانواده‌اش را فدای منافع شخصی خود می‌کند.

اهدای«گنکور» به «عتیق رحیمی» نویسنده افغانی

«عتیق رحیمی» نویسنده رمان «سنگ صبور» نخستین برنده‌ی افغانی معتبرترین جایزه ادبی کشور فرانسه «گنکور» است. «رحیمی» نویسنده‌ی چهل‌و‌شش ساله‌ی افغانی توانست با دریافت این جایزه نامش را در کنار بزرگانی همچون مارسل پروست، سیمون دو بووار، رومن گاری و مارگریت دوراس در لیست برندگان تاریخ صد و پنج ساله‌ی جایزه گنکور قرار دهد.عتیق رحیمی نویسنده و کارگردان متولد سال ۱۹۶۲ در شهر کابل پایتخت افغانستان است. عتیق رحیمی در خانواده‌ای لیبرال بزرگ شده و در نوجوانی به دبیرستان فرانسوی‌زبانان شهر کابل رفته است. وی در سال ۱۹۷۳ و همزمان با کودتای افغانستان و دستگیری پدر و عمویش به نویسندگی روی آورد و شروع به نوشتن کرد.

پس از آزادی پدر رحیمی از زندان، خانواده‌ی وی به قصد مهاجرت به هند وطن خود را ترک گفتند اما عتیق رحیمی تا پس از کودتا موفق نشد به آن‌ها بپیوندد. وی در این زمان در معدنی در افغانستان کار می‌کرد و سپس بعدها در سال ۲۰۰۰ با الهام از این دوره از زندگی خود نخستین رمان خود را به زبان فارسی به نام «خاک و خاکستر» منتشر کرد. رحیمی در سال ۱۹۸۴ و با ناآرام شدن فضای سیاسی کشورش به پاکستان رفت و سپس عازم فرانسه شد و پناهندگی سیاسی گرفت و در دانشگاه سوربن پاریس مشغول به تحصیل شد. رحیمی در نهایت در این دانشگاه از رشته علوم ارتباطات رادیویی دکترا گرفت. «سنگ صبور» نخستین رمان «عتیق رحیمی» به زبان فرانسه است.

اهدای جایزه بخش ادبی «پرنس استریاس» اسپانیا به «مارگارت آتوود»

«مارگارت آتوود» نویسنده‌ی کانادایی برنده‌ی بخش ادبی جایزه‌ی پنجاه هزار یورویی «پرنس استریاس» اسپانیا در سال ۲۰۰۸ است. «پرنس استریاس» نیز پس از «نوبل»، «بوکر» و «گنکور» از معتبرترین جوایز ادبی دنیاست. «آتوود» در حالی این جایزه را از آن خود کرد که به گمان منتقدان ادبی دنیا «هاروکی موراکامی» ژاپنی شانس بیشتری برای دریافت این جایزه را داشت. هیئت داوران این جایزه «آتوود» را شایسته‌ی تقدیر برای «یک عمر تلاش بی‌نظیر ادبی» دانستند و او را نویسنده‌ای معرفی کردند که سال‌ها در راستای «دفاع از حقوق زنان» تلاش و با «بی‌عدالتی‌های اجتماعی» مبارزه کرده است.

«مارگارت آتوود» پیش از این جوایز «بوکر» سال ۲۰۰۰ و جایزه‌ی ادبی «آرتور سی.کلارک» را از آن خود کرده بود و جدای نویسندگی و روزنامه‌‌نگاری سال‌ها فعالیت‌ها فمینیستی داشته است. «آتوود» در اُتاوای کانادا بدنیا آمده و سالیان کودکی را در کبک گذرانده است. وی از شش سالگی به نویسندگی علاقه نشان داد و در نهایت نیز در دانشگاه تورنتو هنر خواند. از «مارگارت آتوود» تا به حال رمان‌های چون «قصه کُلفَت» و «اوریکس و کریک» ترجمه‌ی سهیل سمی، «عروس فریبکار» و «آدمکش کور» ترجمه‌ی شهین آسایش و «گریس دیگر» ترجمه‌ی جلال بایرام به فارسی منتشر شده‌‌اند.

اهدای جایزه «ایمپک دوبلین» به «راوی هیج» نویسنده‌ی تازه‌کار

«راوی هیج» نویسنده‌ی چهل و چهار ساله‌ی لبنانی برنده‌ی «جایزه‌ی ادبی ایمپک دوبلین»سال ۲۰۰۸ است. این جایزه‌ی صد هزار پوندی گران‌ترین جایزه‌ی کتاب در سراسر جهان به حساب می‌آید و «راوی هیج» که زبان انگلیسی زبان سوم اوست، موفق شد در رقابت با «فیلیپ راث»، «توماس پینچون» و «مارگارت آتوود» این جایزه را از آن خود کند. «هیج» نویسنده تازه‌کاری است و این جایزه به خاطر رمان «بازی دو نیرو» به او تعلق گرفت. این کتاب جنگ داخلی لبنان در سال‌های ۱۹۸۰ را نشان می‌دهد و عنوان کتاب اشاره به بازی‌ قماری دارد که در یکی از درام‌‌های مشهور ویتنام به کار رفته است.

«راوی هیج» متولد بیروت است و در لبنان و قبرس بزرگ شده. در سال ۱۹۸۲ به «نیویورک» مهاجرت کرده و در رشته‌ی عکس‌برداری تحصیل کرده است. وی سپس در سال ۱۹۹۱ ساکن «مونترال» کانادا شده و در کالج «داوسون» هنر خوانده است. «هیج» در این مدت، چند وقتی را در موزه‌‌های کانادایی کار کرده است. «هیج» وقتی هجده سالش بوده، تازه شروع به یادگیری زبان انگلیسی کرده و زندگی در نیویورک و کانادا او را در یادگیری بیش از پیش انگلیسی کمک کرده است.

درگذشت «هارولد پینتر» نمایشنامه‌نویس انگلیسی برنده نوبل ادبیات

«هارولد پینتر» نمایشنامه‌نویس و شاعر انگلیسی برنده نوبل ادبیات در حالی در آخرین روزهای سال ۲۰۰۸ چشم از جهان فرو بست که میلیون‌ها نفر از شیفتگانش در سراسر جهان کریسمس را جشن گرفتند. «هارولد پینتر» که سال‌ها از سرطان رنج می‌برد، در هفتاد و هشت سالگی به آرامش رسید. «هارولد پینتر» هر چند به جز نمایشنامه‌نویسی در حوزه‌های دیگر هنری از جمله شاعری، فیلم‌نامه‌نویسی، بازیگری و کارگردانی و حتی سیاست شهرت داشت اما بیشتر از هر چیزی از تاثیرگذارترین چهره‌های تئاتر امروز دنیا به حساب می‌آمد.

«پینتر» ۱۰ اکتبر سال ۱۹۳۰ در خانواده‌ای یهودی در شهر لندن به‌دنیا آمد. از جوانی به بازیگری علاقه نشان داد و در سال ۱۹۵۱ بود که نخستین نمایشش را به نام «اتاق» منتشر کرد. «هارولد پینتر» از همان جوانی کتاب‌خوانی حرفه‌ای بود و در جوانی تمامی آثار «داستایفسکی»، «جورج الیوت»، «ویرجینیا وولف» و «ارنست همینگوی» را مطالعه کرد. وی سپس به عضویت حلقه‌ی دوستان تاثیرگذار و بانفوذی درآمد که بعدها در شکل‌گیری جریانات ادبی و هنری انگلستان نقش به‌سزایی ایفا کردند. این نویسندگان نیز در سال ۲۰۰۸ درگذشتند: «آلن روب‌گریه»، «دیوید فاستر والاس»، «سیمون گری» و «مایکل کرایتون»

انتشار مجموعه‌ی «داستان‌های بیدل شاعر» نوشته‌ی «جی‌کی رولینگ»

«جی‌کی رولینگ» خالق مجموعه رمان‌های «هری پاتر» با انتشار مجموعه «داستان‌های بیدل شاعر» به بچه‌های بی‌سرپرست جهان هدیه کریسمس داد. این نویسنده خوش‌اقبال انگلیسی تمام عواید حاصل از فروش این کتاب خود را که پرفروش‌ترین کتاب سال ۲۰۰۸ نیز به حساب می‌آید به امور خیریه اختصاص داد. «داستان‌های بیدل شاعر» با فروش دو نسخه در هر دقیقه رکورد تازه‌ای در تاریخ ادبیات جهان ثبت کرد.

«داستان‌های بیدل شاعر» نخستین کتابی است که «جی‌کی‌ رولینگ» پس از خداحافظی با هری پاتر، منتشر می‌کند. منتقدان ادبی دنیا فروش خوبی را برای این کتاب پیش‌بینی می‌کنند. «داستان‌های بیدل شاعر» مجموعه‌ای از پنج داستان افسانه‌ای است. «داستان‌های بیدل شاعر» در نخستین چاپ خود هفت و نیم میلیون نسخه منتشر شده و به ده زبان از جمله فرانسوی، آلمانی، چینی و ژاپنی ترجمه شده است. مجموعه‌های «هری پاتر» بیش از ۴۰۰ میلیون نسخه در سراسر جهان فروش کرد و پس از کتاب انجیل به‌عنوان پرفروش‌ترین کتاب تاریخ جهان شناخته شد. «جی‌کی‌ رولینگ» نیز با ثروت ۵۶۰ میلیون پوندی که از فروش هری پاتر به دست آورده از «الیزابت دوم» ملکه انگلستان نیز ثروتمندتر است و جزو ۱۰ ثروتمند برتر جهان جای دارد.

sayeh7 — Wed, 18 Feb 2009 18:28:51 GMT

اهداي جوايز مسابقه ادبي صادق هدايت

هفتمين دوره مسابقه ادبي داستان كوتاه نويسي صادق هدايت به طور خصوصي درخانه جهانگير هدايت (برادرزاده صادق هدايت) روز 5 شنبه 24 بهمن ماه 1387 باحضور جمعي از اعضاي خاندان هدايت و تعدادي ازشعرا ، نويسندگان ، بازيگران ، فيلم سازان و ديگر هنرمندان برگزار شد . علت برگزاري اين مراسم به طور خصوصي آن بود كه تا سال 1386 اين برنامه درخانه هنرمندان ايران برپا مي شد ولي چون مدير آن جا تغيير يافت دراولين گام هاي هنري فرهنگي خود برنامه صادق هدايت را لغو كرد .

امسال ازشهرداري تهران كه فرهنگسراهاي متعددي را با پول مردم تهران دراختيار دارد تقاضا شد كه اجازه دهند برنامه دريكي از اين موسسات فرهنگي برپا شود كه اجازه ندادند.

ابتدا جهانگيرهدايت درباره علت برگزاري مراسم به طور خصوصي توضيحاتي داد و گفت با همه بادهاي مخالفي كه مي وزد ما شعله ادبيات و فرهنگ اين مملكت و مخصوصاً صادق هدايت را زنده و پاينده نگه مي داريم . او توضيح داد كه تمام آثارصادق هدايت چون سه سال گذشته ممنوع الچاپ اند ، خانه پدري صادق هدايت زباله داني بيمارستان دكتراميراعلم شده و لوازم و وسايل باقي مانده از او در زيرزمين موزه رضا عباسي درحال اضمحلال است . مجموعه نقاشي هاي هدايت چاپ شده ولي ممنوع الپخش است .

بعد خبر خوب او آن بود كه سايت انگليسي صادق هدايت راه اندازي شده و ضمناً جلد اول آثار صادق هدايت شامل 42 داستان كوتاه در600 صفحه دراروپا با همكاري بنياد كتاب هاي سوخته ايران چاپ و منتشر شده كه دركاتالوگ بين المللي كتاب وارد شده و بخش اينترنتي آمازون هم آن را ارائه مي كند . جلد دوم طنزهاي صادق هدايت است كه براي چاپ آماده مي شود و جلد سوم «بوف كور» با جلوه خاصي خواهد بود .

بعد خسرو سينائي فيلم ساز و كارگردان معروف كه فيلم « گفتگوبا سايه » را ساخته درباره « نگاهي ديگر به صادق هدايت » دو واژه « اگزوتيك » و « الكليك » را مطرح كرده درباره واژه اول گفت كه معناي بيگانه را مي دهد كه موجب گسترش فرهنگي هم شده كه روابط نزديكي بين ملل مختلف را فراهم كرده است .

درباره الكلتيسم ( پراكنده گزيني ) با اين مفهوم است كه پديده اي پراكنده را انتخاب كنيم و با خلاقيت شخصي اثري به وجود آوريم . اين مكتبي فلسفي است كه درهنر و ادبيات جهان تأثير بسيار داشته است . اين ابزار در دست نويسنده و هنرمند چون مصالح ساختماني است كه ذهن خلاق هنرمند ازآن زيبائي مي سازد : مانند « بوف كور »

بعد اضافه كرد كه درفيلم « گفتگو با سايه » من نگفتم هدايت تقليد مي كند بلكه گفتم منابعي كه ذهن او را تغذيه كردند با مهارت جمع كرده و شاهكاري ساخته است ، هدايت يك شخصيت يك بعدي نبود چون او دركنار مطالعه بسيار شونده موسيقي جدي كلاسيك بود ، نقاشي مي كرد ، زياد سينما مي رفت ، به موسيقي علاقه داشت و نبايد او را فقط درخلال ادبياتش جستجو كرد و دربسياري ديگر هنرها هم خلاقيت و نظر داشت .

بعد محمد فرمانيان همراه با نواختن گيتار قضيه «اسم و فاميل» از وغ وغ ساهاب را اجرا كرد .

پس از آن صديق تعريف قطعه « مي تراود مهتاب » ازنيما را براي حضار خواند و سپس داستان كوتاه « آبجي خانم » توسط ناهيد كبيري و حامد سيد روخواني و اجرا شد .

اعلام نتايج مسابقه برنامه بعدي بود كه جهانگيرهدايت اجرا مي كرد و ابتدا حسين قديمي بيانيه داوران را به اين شرح قرائت كرد :

بيانيه داوران مسابقه ادبي صادق هدايت سال 1387

خانم ها آقايان !

امسال در هفتمين دوره مسابقه داستان كوتاه صادق هدايت تعداد 600 داستان به دفترهدايت ارسال شد . اين داستان ها بيشتر ازجانب نويسندگان جوان از سراسركشور و ايرانيان مقيم خارج ازكشور ارسال شدند و اكثر آنها توسط اينترنت به سايت صادق هدايت و سايت سخن فرستاده شده اند . پس ازمرحله اول داوري تعداد 81 داستان به مرحله دوم راه يافتند . درمرحله دوم كار داوري را سركارخانم سپيده شاملو ، جناب آقاي دكترهرمز رحيميان و حسين قديمي به عهده داشتند . ازميان داستان هاي رسيده به مرحله دوم تعداد 30 داستان برتر انتخاب و ازميان آن ها 10 داستان به عنوان برندگان احتمالي مسابقه انتخاب شدند .

10 داستان برتر به ترتيب حروف الفبا ازاين قرارند :

1 - داستان برمي گردم پشت آن همه كاج نوشته حسين ايمانيان

2 - داستان پير نوشته نرگس رستمي

3 - داستان داغ سم نوشته احمدمشكلاتي

4 - داستان درد نوشته شهلا شهابيان

5 - داستان سوسك نوشته عليرضا عليان نژادي

6 - داستان سيما نوشته مهدي صداقت پيام

7 - داستان غارت فاو نوشته حسن بهرامي

8 - داستان مرده كشي نوشته غلامحسين دهقان

9 - داستان همه چشم ها را مسحور خودكنيد نوشته سپيده سياوشي

10- داستان هويت مجهول نوشته محمدمهدي ابراهيمي

امسال هم تعدادي از داستان هاي واصله به علت تخلف از مقررات از مسابقه خارج شدند تخلفات عبارتند از: شركت درمسابقات ادبي ديگر ، چاپ داستان ويا نمايش آن درسايت ها .

بررسي داستان ها نشان مي دهد 70% داستان ها ازآن آقايان و 30% از آن خانم ها بوده است . و همين منوال درميان ده داستان برتر نيز ديده مي شود.

از ديدگاه انواع داستان كه 5% داستانها به موضوع هاي اروتيك، 5% داراي موضوع هاي شاد و طنز و 60 % به موضوع هاي اجتماعي پرداخته اند . آن چه كه درميان داستان هاي امسال ملاحظه مي شود آنست كه 30% از داستان ها از مرگ ونگون بختي و كشت و كشتار و سخن مي گويند كه افزايش چشم گيري را درمقايسه با سال هاي قبل نشان مي دهد .

در 7 سال گذشته، درمسابقه داستان كوتاه صادق هدايت حدود 6000 نفر شركت كرده اند .شايد چون داستان هايي كه براي شركت دراين مسابقه فرستاده مي شوند ازنظرموضوع و انشاء هيچ محدوديتي ندارند، بدون شك اين مسابقه درتوجه بيشتر و ارتقاء سطح داستان كوتاه نويسي ادبيات ما تأثيرمثبتي داشته است . اميد ما برآنست كه تلاش دراين راه هم چنان ادامه داشته باشد .

با سپاس فراوان هيئت داوران : سپيده شاملو- هرمزرحيميان- حسين قديمي

سپس جهانگيرهدايت برندگان امسال را به اين ترتيب اعلام داشت :

غلامحسين دهقان برنده تنديس صادق هدايت به خاطر داستان«مرده كشي»

نرگس رستمي برنده لوح افتخار به خاطر داستان « پير»

شهلا شهابيان برنده لوح افتخار به خاطر داستان « درد »

محمدمهدي ابراهيمي برنده لوح افتخار به خاطر داستان « هويت مجهول»

اين مراسم توسط دفترصادق هدايت و سايت سخن برگزار شد . درپايان جلسه ازمدعوين پذيرائي به عمل آمد .

sayeh7 — Sun, 01 Feb 2009 06:07:40 GMT

جان آپدایک درگذشت.

«جان آپدایک» نویسنده آمریکایی برنده جایزه ادبی پولیتزر که از چهره‌های شاخص ادبیات پس از جنگ جهانی در ایالات متحده آمریکا محسوب می‌شد، سه‌شنبه در هفتاد و شش سالگی چشم از جهان فروبست. «آپدایک» از سرطان ریه در عذاب بود و پس از چندین سال خانه‌نشینی و تحمل درد آرام گرفت. «آپدایک» همچنین به‌خاطر نوشتن مقالات و نقدهای ادبی در آمریکا شهرت داشت و یکی از همکاران ثابت هفته‌نامه «نیویورکر» در چهل سال گذشته بود. «آپدایک» که به خاطر مجموعه رمان‌های «ربیت» در آمریکا شهرت داشت، نویسنده پرکاری بود و مجموعه داستان‌های زیادی در کارنامه ادبی خود به ثبت رساند و نزدیک به پنجاه کتاب ادبی از سال ۱۹۵۰ تا روز مرگش منتشر کرد. وی همچنین از معدود نویسندگان آمریکایی است که در طول زندگی خود دو بار هر دو جایزه «پولیتزر» و «جایزه ملی آمریکا» را نصیب خود کرده است. نام «جان آپدایک» همچنین سال‌ها در فهرست احتمالی برندگان جایزه نوبل ادبیات قرار داشته اما خود وی از «نوبل» دل خوشی نداشت و یک بار در یکی از داستان‌هایش به طور ضمنی از آن انتقاد کرد. «جان آپدایک» ۱۸ مارس سال ۱۹۳۲ در «پنسیلوانیا»ی آمریکا به دنیا آمد و از نویسندگان دوران «افسردگی عظیم» آمریکا به حساب می‌آمد. وی نویسنده‌ی صلح‌طلبی بود و بارها چه در مقالات و چه در مصاحبه‌هایش از حقوق بشر و حقوق زنان دفاع کرد و یکی از نویسندگان مخالف جنگ ویتنام بود. با این وجود، «آپدایک» از آن‌دسته نویسندگانی بود که نظرات گاه متفاوتی نیز درباره‌اش گفته می‌شد. «نورمن میلر» نویسنده آمریکایی در مصاحبه‌ای با انتقاد از «آپدایک» گفته بود: «خوانندگانی که به سراغ آپدایک می‌روند چیزی از نویسندگی سرشان نمی‌شود.»

«تیم آدامز» در مقاله‌ای تحت عنوان «مردی که دلش می‌خواهد همیشه بله بگوید!» درباره‌ی مجموعه مقالات و نقد‌های «جان آپدایک» سال گذشته در «آبزرور» نوشته: «آیا تا به حال دیده‌اید که آپدایک به چیزیی نه بگوید؟» وی در ادامه می‌نویسد که تا به حال در شش جلد مجموعه مقالات و نقد‌های «جان آپدایک» هیچ «نه»‌ای ندیده و احساس نکرده که «آپدایک» از کتابی یا نوشته‌ای انتقاد کند و فهمیده که «آپدایک» بیشتر تمایل دارد درباره‌ی هر نوشته‌ی ادبی‌ «بله» بگوید و آن را تصدیق کند. «آدامز» در ادامه از این نوع نگاه «آپدایک» انتقاد کرده و نقد‌های او را تنها صحه‌ا‌ی بر اثر می‌داند و آن‌ها را فاقد چالش و بررسی موشکافانه می‌داند. وی در ادامه‌ی مقاله‌ی خود می‌نویسد: «اگر این کتاب چیزی کم داشته باشد، آن چیز حس روشنی از شناخت آمریکا در جهان امروز است. آپدایک که کمتر پا فراتر از ماساچوست گذاشته، دیدش از جهان تنها به کتاب‌ها محدود است. مثلا یکی از مقالات کتاب جدید وی، گزارشی است که آپدایک دوازدهم سپتامبر سال ۲۰۰۱ منتشر کرده است. وی در قسمتی از این مقاله می‌نویسد: «بعد از آن که اولین هواپیما به ساختمان برج‌های دوقلوی تجارت جهانی اصابت کرد، دختر بچه‌ی چهارساله‌ای مرا به سمت پنجره‌ی آپارتمان طبقه‌ی دهم برج بروکلین برد و توجه‌ام را به دود جلب کرد و سپس همسرم هم به ما پیوست و سقوط سقف ساختمان را مشاهده کردیم و درست مثل این بود که خود ما در حال فرو ریختن باشیم.» «آدامز» در پایان مطلب خود درباره‌ی کتاب «جان آپدایک» نقطه‌ی مشترک تمامی مقالات این کتاب را «نوعی از امید» دانسته و نوشته که آپدایک از آن دسته نویسندگان «بدبین» نیست و اتفاقا حسابی به زندگی و محیط اطرافش «خوش‌بین» است. «جویس کرول اوتس» نویسنده آمریکایی رمان «سیاهاب» که از دوستان صمیمی «آپدایک» بود، درباره‌ی درگذشت وی گفت: «آپدایک فروزندگی خارق‌العاده‌ای داشت. آدمی خون‌گرم و دوست‌داشتنی بود و شوخ طبعی عجیبی داشت که افراد توجه زیادی به آن نمی‌کردند.» «جان آپدایک» خود دو سال پیش در گفت‌وگویی با «آسوشیتدپرس» درباره «زندگی» گفته بود: «علوم مختلف به آرامی ما را به شناخت بیشتر و بهتر دنیای اتم‌ها و مولکول‌ها هدایت می‌کنند اما از طرفی هم نمی‌توانم جلوی خودم را بگیرم و نگویم که خب، همین است که هست، دنیا را بچسبید و دم را دریابید.» «آپدایک» در طول زندگی خود در «نیویورکر» و دیگر نشریات معتبر آمریکایی درباره نویسندگان زیادی همچون «جی‌.دی‌. سلینجر»، «مارکز» و «اورهان پاموک» مطالب متفاوتی نوشت که این مقالات از ارزش ادبی زیادی نزد منتقدان ادبی دنیا برخوردارند. درگذشت «جان آپدایک» بازتاب گسترده‌ای در میان رسانه‌ها و جامعه ادبی جهان داشته است.

sayeh7 — Mon, 26 Jan 2009 06:05:18 GMT

جايزه‌ی ادبی صادق هدايت

10 داستان برگزيده مسابقه ادبي صادق هدايت .

ازميان 600 داستان كوتاهي كه درمسابقه داستان كوتاه نويسي صادق هدايت شركت كردند10داستان به ترتيب حروف الفبا به شرح زيربه آخرين مرحله مسابقه راه يافتند:

1- داستان برمي گردم پشت آن همه كاج نوشته حسين ايمانيان

2- داستان پير نوشته نرگس رستمي

3- داستان داغ سم نوشته احمدمشكلاتي

4- داستان درد نوشته شهلا شهابيان

5- داستان سوسك نوشته عليرضا عليان نژادي

6- داستان سيما نوشته مهدي صداقت پيام

7- داستان غارت فاو نوشته حسن بهرامي

8 - داستان مرده كشي نوشته غلامحسين دهقان

9- داستان همه چشم ها را محسور خودكنيد نوشته سپيده سياوشي

10- داستان هويت مجهول نوشته محمدمهدي ابراهيمي

جهانگيرهدايت دبيرجايزه ادبي مي گويد چهارنفر برنده نهايي از ميان اين ده نفر برگزيده مي شوند كه براي دريافت جايزه خود بايستي به دبيرخانه جايزه ادبي هدايت مراجعه فرمايند .

او اضافه كرد چون متصديان فرهنگي هنري قادر به درك مقام ادبائي چون صادق هدايت نيستند برنامه مسابقه ادبي درموسسات هنري كه تحت نظر آن ها است اجرا نمي شود .